DEVAK - Faaliyet Raporu 2025

PELİN ÖZGE KOYUNCU İstanbul Üniversitesi Mimarlık Geçmişi Korumak, Geleceğe Taşımak: Yıldız Sarayı’nda Restorasyon Bu yaz Yıldız Sarayı’nın restorasyon çalışmalarında stajyer mimar olarak görev aldım. Osmanlı’nın son döneminin en önemli yapılarından biri olan ve Sultan II. Abdülhamid döneminde devlet yönetiminin merkezlerinden biri hâline gelen Yıldız Sarayı’nda çalışmak, mimarlık eğitimim boyunca edindiğim bilgileri tarihî bir yapının restorasyon sürecinde gözlemleyebilmem açısından benim için çok özel bir deneyim oldu. Stajım boyunca sarayın farklı bölümlerinde yürütülen restorasyon çalışmalarını yakından takip ettim. İlk olarak kalemişi, rölyef ve altın yaldız uygulamalarını inceleme fırsatı buldum. Özellikle altın yaldız uygulamasının yüzey hazırlığından yaprak altının yerleştirilmesine ve son temizliğine kadar büyük bir hassasiyetle yürütüldüğünü görmek beni çok etkiledi. Küçük bir detay gibi görünen bir bezemenin dahi ne kadar fazla emek, sabır ve ustalık gerektirdiğini sahada deneyimlemek, geleneksel uygulamalara bakışımı değiştirdi. Stajımın önemli bir bölümünü belgeleme ve ölçüm çalışmaları oluşturdu. Ataşman paftaları ve metrajlar hazırlayarak restorasyonda gerçekleştirilen uygulamaların kayıt altına alınması süreçlerine dâhil oldum. Müsahip Ağalar Köşkü’nün dış cephe boya metrajını çıkardım; sahadaki uygulamaları çizimlerle karşılaştırarak eksik veya hatalı alanların tespit edilmesine yönelik kontroller gerçekleştirdim. Aynı köşkte bulunan ahşap bir odanın rölövesini çıkararak kat planı ve görünüşlerini çizdim . Ölçümleri çizimlere aktararak ataşman ve hakediş hazırlıklarına katkıda bulundum. Bu çalışmalar, restorasyonda ölçüm hassasiyetinin ve doğru belgelemenin ne kadar önemli olduğunu görmemi sağladı. Tarihî bir yapıda yapılacak en küçük müdahalenin bile doğru biçimde kayıt altına alınmasının, yapının özgünlüğünün korunması açısından taşıdığı önemi daha iyi kavradım. Yıldız Sarayı kompleksindeki farklı yapıların restorasyon süreçlerini de gözlemleme fırsatı buldum. Çukur Saray’da kalemişi ve altın yaldız uygulamalarını, Güzel Sanatlar Binası’nda ise pencere doğramalarının yenilenmesi, volta döşeme ve tavan restorasyonu çalışmalarını inceledim. Farklı yapılardaki uygulamaları görmek bana restorasyonda her yapı için aynı çözümün kullanılamayacağını gösterdi. Her yapının kendi tarihi, malzemesi, geçirdiği değişimler ve mevcut sorunları doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiğini sahada gözlemledim. DEVAK FAALİYET RAPORU 44