DEVAK - Faaliyet Raporu 2025

DEVAK FAALİYET RAPORU 77 MELEK FİLİZ ÖZTÜRK İstanbul Üniversitesi Eczacılık Yeşil Kimyanın İzinde: Analitik Yöntemlere Sürdürülebilir Bir Bakış İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi’nde yürüttüğüm lisans araştırmam kapsamında, yeşil kimya prensiplerine odaklanarak analitik yöntemlerin çevresel etkilerini değerlendiren AGREE (Analytical GREEnness Metric) ve MGAPII yaklaşımlarını karşılaştırdım. Araştırmamın temel amacı, analitik yöntemlerin ne ölçüde çevre dostu olduğunu değerlendirmede kullanılan bu iki yaklaşımın farklılıklarını ortaya koymaktı. AGREE, 12 Yeşil Analitik Kimya prensibini temel alarak yöntemleri farklı kriterler açısından değerlendiriyor ve sonuçta 0 ile 1 arasında bütüncül bir çevrecilik skoru oluşturuyor. MGAPII ise daha sınırlı parametreler üzerinden değerlendirme yapıyor. Bu nedenle çalışmamda iki yöntemin çevresel performansı ne ölçüde ve hangi açılardan farklı değerlendirdiğini incelemeye odaklandım. Yaptığım analizlerde AGREE ile değerlendirilen yöntemlerin ortalama 0,75, MGAPII ile değerlendirilen aynı yöntemlerin ise yaklaşık 0,58 düzeyinde yeşillik skoru elde ettiğini gözlemledim. Özellikle numune hazırlama aşamalarında kimyasal tüketimi ve ortaya çıkan atık miktarı açısından iki yaklaşım arasında belirgin farklılıklar bulunduğunu tespit ettim. Elde ettiğim sonuçlar, AGREE’nin daha kapsamlı kriterleri dikkate alması sayesinde analitik yöntemlerin çevresel performansını değerlendirmede daha ayrıntılı bir bakış açısı sunduğunu gösterdi. Bu araştırma sayesinde eczacılık ve analitik kimya alanında sürdürülebilirliğin yalnızca kullanılan maddelerle değil, laboratuvar süreçlerinin tamamıyla ilişkili olduğunu daha yakından görme fırsatı buldum. Bilimsel bir yöntemin başarılı olmasının yanında çevresel etkisinin de değerlendirilmesi gerektiğini görmek, yeşil kimyaya olan ilgimi daha da artırdı. Araştırmamın sonuçlarını poster hâline getirerek Marmara Üniversitesi Ulusal Eczacılık Kongresi ’nde sundum. Çalışmamı akademik bir ortamda paylaşmak, araştırma sonuçlarımı farklı kişilerle tartışmak ve aldığım geri bildirimleri değerlendirmek benim için oldukça değerli bir deneyim oldu. Aynı zamanda bilimsel araştırma, verileri yorumlama ve akademik sunum becerilerimi geliştirme fırsatı elde ettim. Bu çalışma, benim için yalnızca iki analitik değerlendirme yöntemini karşılaştırdığım bir araştırma değil; eczacılık, bilim ve sürdürülebilirliğin nasıl bir araya gelebileceğini görmemi sağlayan önemli bir akademik deneyim oldu.